Monday, December 16, 2019

සැරිසර සමරු - එන්.එච්. සමරසිංහ

එන්.එච්. සමරසිංහ මහතා 1976 වසරේ දී විද්‍යෝදය (දැන් ශ්‍රී ජයවර්ධන පුර) විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ශාස්ත්‍රවේදී උපාධියක් ලබා එයින් පසු රජයේ ආයතන කිහිපයක විවිධ තනතුරු වල සේවය කොට 2010 දී විශ්‍රාම ලබා ඇති අතර ලංකාවේ පෞරාණික ස්ථාන හා ලෝක උරුමයන් පිළිබඳව විස්තරාත්මකව සොයා බැලීමට විශේෂ උනන්දුවක් දක්වන අයෙකි. විශ්‍රාම ගැනීමෙන් පසු ලංකාවේ බොහෝ පෙදෙස්වල හා විදේශයන් කීපයක සැරිසරා දැකබලා ගත් දේ අන් අය සමඟ බෙදා ගැනීමට “සැරිසර සමරු” නමින් බ්ලොග් අඩවියක් ද පවත්වා ගෙන යයි.

ශ්‍රී ලංකා මානවයා කාලය හරහා අවකාශය තුළ සිදුකරන ලද ගමනේ දී මුහුණ දුන් එ මෙන් ම පසු කරන ලද සංසිද්ධීන් හා අවස්ථා පිළිබඳ ව සුවහසක් ජනයා ඥානනය කිරීමේ අරමුණෙන් ක්‍රියාත්මක වන archaeology.lk වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ එම සැරිසර සමරු සටහන් වැඩි පිරිසක් ‌වෙත යොමු කිරීමට එතුමා අප හා එක් වී ඇත.

මෙහි පලවන විිස්තර, අදහස් හා ඡායාරූප (උපුටා ගැනීම සඳහන් කර නොමැති නම්) එන්.එච්. සමරසිංහ මහතාගේ වේ.

පහත දක්වා ඇත්තේ එන්.එච්. සමරසිංහ මහතා ඔහුගේ සැරිසර සමරු බ්ලොග් අඩවියට යොදා ඇති ‌කෙටි හැඳින්විමයි.

මට ලංකාවේ බොහෝ තැන්වලට හා වෙනත් රටවල තැන් කීපයකට යන්නට වාසනාව ලැබිණ. ඒ ගිය තැන් බොහොමයක දී ඒ තැන්වල ඇති වැදගත් කම කුමක්දැයි සෙවීමි. සිත් ගත් තැන්වලට සිතින් හෝ නැවත යන්නට, හැකි සැම විටම පින්තුර ගතිමි. විවේක ලද විටක ඒ පිලිබඳ මතකය හාරා අවුස්සන්නට පෙළඹුනෙමි. මේ, එහි ප්‍රතිපලය ඔබ හා බෙදාගන්නට කරන ලද උත්සාහයකි. බොහෝ විට ඔබත් මේ තැන් වලට ගොස් ඇති. මෙය ඔබේ මතකය අලුත් කර ගන්නට හෝ නොදුටු යමක් වී නම් ඊළඟ ගමනේ දී එය දැකගන්නට අදහසක් ඇති වූයේ නම් මගේ උත්සාහය සාර්ථකයි. ලංකාවේ අසිරිය මේ ලිපිවලින් දැක ඔබ තුළ ලංකාව කෙරෙහි අභිමානයක් ඇති වූයේ නම් මගේ උත්සාහය අතිශයින් සාර්ථකයි. (මේ ලිපිවල අඩුලුහුඬු කම් තිබෙන්නට පුලුවන. ඒ ගැන සමා වී ඔබේ අදහස දක්වන්න. මෙහි මා ඇතුළු කරන පින්තුරවල උපුටා ගැනීම පිළිබඳව විශේෂයෙන් සඳහන් කර නැත්නම් ඒවා මගේම ඒවා ය. කරුණාකර ඒවායේ කර්තෘ අයිතිය සුරකින්න.)

මේ පින්තුරවල දැක්වෙන්නේ ඒ ස්ථාන මා බැලීමට ගිය දිනයේ තිබු ආකාරයයි. මේ ස්ථාන ඔබ දකින විට සමහර විට මීට වඩා වෙනස්ව තිබෙන්නට පුළුවනි. කෞතුකාගාර ‌හෝ කලාගාර ආදියේ ප්‍රදර්ශන භාණ්ඩ ඔබ යනවිට ප්‍රදර්ශනයෙන් ඉවත්කොට තිබෙන්නටත් ඉඩ ඇත.

ප්‍රීතිමත් සංචාරයකට සුබ පැතුම්.

මම, එන්.එච්. සමරසිංහ

සිත් අලවන සිතුල්පව්ව

එන්.එච්. සමරසිංහ ශ්‍රී ලංකාවේ  රුහුණු ප්‍රදේශය ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ සිටම මානව ජනාවාස සහිත ප්‍රදේශයක්ව තිබී ඇති බවට සාධක යාල වනෝද්‍යානයේ කරන ලද ගවේෂණ වලින් හෙළි...

අපේ නොවන අපේ උරුමය : තාරා දෙවඟන ප්‍රතිමාව

"වා රා නොව රුසිරු ඉසුරු දෙන සුරබි දෙන් සදිසී    තා රා බිසොවුනුදු නැමද යා ගන් එයින් නොලැසී" . . . තාරා දේවිය වන්දනා කිරීම සඳහා නිර්මාණය කොට තිබූ නොයෙක්...

මධ්‍ය කාලීන හෙළ කලාගාරය, පොළොන්නරුව තිවංක පිළිම ගෙය

එන්.එච්. සමරසිංහ සිංහල චිත්‍ර ශිල්පීන් අනුරාධපුර යුගයේ සිට අනුගමනය කළ සම්භාව්‍ය සම්ප්‍රදාය පොළොන්නරු යුගයේ දී තරමක් වෙනස් වූ බවක් පෙනේ. මේ බව ඒත්තු ගන්වන සිතුවම්...

අනුරාධපුර, ඇතුළු නුවර

එන්.එච්. සමරසිංහ ක්‍රිස්තු පූර්ව පස් වන සියවසේ දී පමණ පණ්ඩුකාභය රජතුමා විසින් අනුරාධපුර නගරය හා බලකොටුව ඉදිකරන්නට ඇතැයි සැලකේ. පසු කාලීනව අනුරාධපුර ඇතුළු නුවර බලකොටුව...

මැදිරිගිරිය වටදාගේ

එහෙත් මැදිරිගිරියට බෞද්ධ ඉතිහාසයේ ඉතා වැදගත් තැනක් හිමිවෙයි. මේ සිද්ධස්ථානය ක්‍රිස්තු පුර්ව තුන්වන සියවසේ සිට ක්‍රි.ව. 13 වන සියවස දක්වාම ක්‍රියාත්මකව පවත්වාගෙන ගොස් ඇත. අතීතයේදී මණ්ඩලගිරි, මැඩිලිගිරි ආදී නම් වලින් හඳුන්වා ඇති මේ සිද්ධස්ථානය පළමුවෙන්ම කවුරුන් විසින් ගොඩ නගන ලද්දේ දැයි අවිනිශ්චිතය. දෙවන සියවසේ අග භාගයේදී කනිට්ඨ තිස්ස රජුත්, හත්වන සියවසේ මුල් කාලයේදී  දෙවන අග්බෝ රජුත්, නවවන සියවසේ මැද භාගයේදී දෙවන සේන රජුත් මෙහි ඉදිකිරීම් කළබව මහා වංශය කියයි.
X
X